Δεν χρειάζεται να μας προκαλείται ενοχή, όταν μιλάμε για τις συγκεκριμένες οικογενειακές “βλάβες”. Δεν αναιρούμε τα όμορφα κομμάτια της οικογενειακής αγάπης και των ανθρώπων, που μας μεγάλωσαν. Ωστόσο, είναι πάρα πολύ σημαντικό για την προσωπική μας εξέλιξη να αναγνωρίζουμε την τοξικότητα, για να καταφέρουμε να την εξομαλύνουμε και για να μην την απορροφήσουμε στην μετέπειτα ζωή μας.

Από την εμπειρία μου δουλεύοντας κλινικά με οικογένειες από το 2001, μπορώ να συνοψίσω τις πιο συνηθισμένες “βλάβες”, που εντοπίζονται μέσα σε ένα Οικογενειακό Περιβάλλον. Και επειδή οι Οικογένειες στήνονται από την επιλογή δύο ανθρώπων να παντρευτούν και να ενώσουν τις ζωές τους, τα προβλήματα δημιουργούνται από το πως διαχειρίζονται οι Γονείς τον εαυτό τους, την μεταξύ τους σχέση και την σχέση με τα παιδιά. Οι Γονείς είναι η “κεφαλή” της Οικογένειας και ταυτόχρονα οι καθοδηγητές των νεότερων μελών. Πέρα από τα σωστά μαθήματα ζωής, τους μεταφέρουν άθελα τους και παραμορφωμένα κάποιες αλήθειες.

Τα τοξικά στοιχεία στην Οικογένεια μπορεί να είναι:

1. Ασύμβατος γάμος και κακή σχέση ανάμεσα στο ανδρόγυνο:
   Έχω συναντήσει άπειρα ζευγάρια, που αποφάσισαν να προχωρήσουν εις γάμον κοινωνία και να κάνουν παιδιά, όχι γιατί ένιωθαν έτοιμοι ή γιατί συνειδητά το επιθυμούσαν, αλλά γιατί “προέκυψε”, γιατί ήταν μία κοινωνική επιταγή, για να αποδείξουν ότι μπορούν και είναι ικανοί, κ.ο.κ. Και αυτό φαίνεται από το πως κινούνταν ως ζευγάρι και πριν τον γάμο τους. Όταν υπάρχει έντονη ασυμφωνία, με ιστορικό άλυτων συγκρούσεων και αγεφύρωτων διχογνωμιών, πώς προχωράς στην απόφαση να φέρεις παιδιά σε αυτόν τον ούτως ή άλλως δύσκολο κόσμο; Πώς θα λυθούν όλα αυτά τα θέματα με τον γάμο; Φυσικά και δεν αλλάζει τίποτα στην πορεία, αλλά ίσα ίσα μεταφέρουν όλα αυτά τα εκρηκτικά και παθογόνα στοιχεία και στο μεγάλωμα των παιδιών τους. Υπάρχουν εντάσεις μέσα στο σπίτι, οι γονείς δεν συμφωνούν στην ανατροφή των παιδιών, δημιουργούνται εξωσυζυγικές σχέσεις, τα παιδιά δεν βλέπουν τους γονείς τους αγαπημένους και μονοιασμένους, δημιουργούνται στρατόπεδα μέσα στο σπίτι με νικητές και ηττημένους. Έχω την τιμή να γνωρίζω πολλά ενήλικα παιδιά, που επισκέφθηκαν το γραφείο μου για ψυχοθεραπεία, επειδή δεν γνωρίζουν πως αναπτύσσεται μία λειτουργική σχέση, ερωτική ή μη. Επιλέγουν συντρόφους, που δεν αγαπούν και δεν φροντίζουν, γιατί δεν το έχουν ζήσει ως παιδιά να συμβαίνει ανάμεσα στους γονείς τους. Και εκεί είναι που σαν θεραπευτής βλέπεις να αναδεικνύεται η ελπίδα για την αλλαγή. Βοηθώντας τους εν δυνάμει συντρόφους, συζύγους, οικογενειάρχες να μάθουν από την αρχή πως λειτουργεί η αγάπη και η συνειδητή επιλογή να είσαι κάπου χαρούμενος και ευτυχισμένος.
κλείστε Ραντεβούαπό κοντά ή τηλεδιάσκεψη
2. Γονείς με παθολογικά στοιχεία στην προσωπικότητα και στην συμπεριφορά τους:
   Οι γονείς είναι άνθρωποι, που και αυτοί κάποτε ήταν παιδιά στην δική τους πατρική οικογένεια. Άρα κουβαλούν και εκείνοι τα δικά τους τραύματα, τα οποία οι περισσότεροι δυστυχώς δεν τα έχουν ποτέ επεξεργαστεί. Θα συνοψίσω μερικές από τις συμπεριφορές, που αρκετοί γονείς αναπτύσσουν μέσα στο οικογενειακό σύστημα:
   • Χειριστικότητα και ναρκισσισμός:
     Το μέλος της οικογένειας, που διαθέτει αυτά τα χαρακτηριστικά, ασκεί έντονη κριτική και έλεγχο, θέτει άκαμπτους κανόνες και προσπαθεί να φέρει όλα τα μέλη προς το μέρος του κάνοντας επίκληση στο συναίσθημα τους. Το άτομο αυτό δεν ακούει και περισσότερο μιλάει, ζητάει, απαιτεί. Δεν επιτρέπει τον αντίλογο στην συζήτηση, τα γνωρίζει όλα καλύτερα από τον καθένα και νιώθει πως όλα στρέφονται γύρω από εκείνο.
   • Συναισθηματική Ανωριμότητα:
     Υπάρχει άρνηση στην ανάληψη της ευθύνης, αδιαφορία και απουσία σε ό,τι αφορά το οικογενειακό σύστημα. Τα ανώριμα άτομα δεν συναισθάνονται και δεν μπορούν να ανταποκριθούν επί της ουσίας στις ανάγκες των υπολοίπων, ακόμα και του ίδιου τους του εαυτού. Βγάζουν αναξιοπιστία και ανασφάλεια. Συνήθως, δεν έχουν απογαλακτιστεί και από τις δικές τους πατρικές οικογένειες και εκεί είναι που τις εμπλέκουν ενεργά και στο δικό τους σπιτικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις αναγκάζονται πολλές φορές τα παιδιά να αναλάβουν τον ρόλο του γονιού για τον γονιό τους.
   • Επένδυση απωθημένων:
     Είναι εκείνοι που ό,τι δεν κατάφεραν στην δική τους ζωή, κοιτούν να το ικανοποιήσουν μέσα από τα παιδιά τους. Ξεσπούν όλα τους τα απωθημένα και όλες τους τις συγχύσεις στα τέκνα τους και τα “αξιοποιούν”, για να κλείσουν τους δικούς τους κύκλους.
   • Σωματική και ψυχολογική βία:
     Όταν ο γονιός-σύντροφος δεν μπορεί να διαχειριστεί τις δυσκολίες και προσπαθεί να επιβληθεί μέσω σωματικής ή λεκτικής επιθετικότητας. Πολλοί ισχυρίζονται, ότι το “ξύλο βγήκε από τον παράδεισο”. Εκεί εγώ απαντώ, πως ο παράδεισος βασίζεται στον σεβασμό, στην κατανόηση, στην συμπάθεια, στην αποδοχή και όχι στον πόνο και στον φόβο. Μπορεί ο καθένας να κερδίσει τον σεβασμό και την συμμόρφωση, είτε από τον/την σύζυγο, είτε από τα παιδιά, απλά κάνοντας και ίδιος κάτι αντίστοιχο.
   • Απουσία λειτουργικής επικοινωνίας:
     Υπήρχαν στιγμές σε οικογενειακές συνεδρίες, που αναγκάστηκα να φωνάξω δυνατά, για να ακουστώ και εγώ ως θεραπεύτρια και για να επαναφέρω την ηρεμία στην συζήτηση. Αυτό μου δείχνει να καταλάβω, ότι δεν γνωρίζει ο κόσμος να συζητά, αλλά πιο πολύ τον ενδιαφέρει να ακουστεί και να επιβληθεί. Ο ένας μιλάει πάνω στην φωνή του άλλου, δεν επιτρέπεται η διαφορετικότητα, ο καθένας αισθάνεται απειλή και δεν αφήνει τον συνομιλητή του να ολοκληρώσει αυτό που θέλει να πει. Η επιθυμία εκφράζεται με γκρίνια και με επιθετικότητα, η διαφωνία βγαίνει με γύρισμα της πλάτης και τα θέματα αφήνονται άλυτα στην μέση.
   • Χαμηλή αυτοεκτίμηση:
     Είναι το μέλος της οικογένειας που δεν ακούγεται μέσα στο σπίτι. Είναι άτομο μαζεμένο, πλήρως υποταγμένο, θλιμμένο, φοβικό και ανασφαλές. Αφήνει τους άλλους να λαμβάνουν τα ηνία στην οικογένεια και δεν διεκδικεί.

Ο πιο συνηθισμένος λόγος, που φέρνει μία οικογένεια στο γραφείο ενός ειδικού, είναι η συμπτωματολογία σε κάποιο παιδί. Κατάθλιψη, επιθετική και ανάρμοστη συμπεριφορά, άρνηση στα όρια, σχολική άρνηση, μαθησιακά προβλήματα. Είναι ένας σημαντικός λόγος, για να δουλευτεί η τοξικότητα μέσα στην Οικογένεια, αλλά βρίσκομαι στην δυσάρεστη θέση να ομολογήσω πως δύσκολα οι γονείς συνηγορούν στο να δουλευτούν υπέρ της εξομάλυνσης των δυσλειτουργιών μέσα στο σύστημα. Ενώ υπάρχει ελπίδα και δυνατότητα να αντιμετωπιστούν όλες αυτές οι “βλάβες”, που κάνουν όλα τα μέλη της Οικογένειας δυστυχισμένους, η δυσκολία στην ανάληψη της ευθύνης απομακρύνει πολλούς από την ανακούφιση.

Που μπορεί να οφείλεται η Καχύποπτη διάθεση μου;

Το σίγουρο είναι, ότι δεν γεννήθηκες καχύποπτος. Πιθανότατα υπήρξαν κάποια βιώματα στην ζωή σου, που σου εγκαθίδρυσαν την αμφιβολία μέσα στο μυαλό σου. Έχεις εξαπατηθεί και προδοθεί από κάποιο σημαντικό πρόσωπο, δεν ένιωσες ποτέ ασφαλής γιατί διαρκώς έπιανες τους άλλους να σου λένε ψέματα και αυτό σου έχει “αποδείξει”, πως πρέπει να κρατάς πολύ μικρό καλάθι με τους ανθρώπους γύρω σου και να μην εφησυχάζεσαι. Έχει σημασία και το που έχεις μεγαλώσει σαν παιδί. Γιατί όταν ένας άνθρωπος από μικρή ηλικία αντιμετωπίζεται από τους γονείς και τους συγγενείς με έντονη καχυποψία, για ποιο λόγο καθώς μεγαλώνει να αισθάνεται αυτό το άτομο εμπιστοσύνη απέναντι στην ζωή του; Με ό,τι αυτή συμπεριλαμβάνει!

Μπορούμε να Εμπιστευόμαστε τους Πάντες;

Όχι φυσικά! Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι αξιόπιστοι! Ειδικά όταν εκείνοι μας έχουν δώσει αρκετά δικαιώματα, τα οποία μας αναγκάζουν να τους κρατάμε σε απόσταση ασφαλείας. Είναι σημαντικό, όμως, να μας έχουν αποδείξει εμπράκτως, ότι δεν αξίζουν την εμπιστοσύνη μας. Δεν είναι δίκαιο να μεταφράζουμε εμείς τα πάντα σε ψέμα, επειδή έχουμε μάθει να παρερμηνεύουμε τις καταστάσεις και να εφευρίσκουμε παγίδες, ακόμα και εκεί που δεν υπάρχουν. Αυτή την διάκριση καλούμαστε να κάνουμε! Και είναι δύσκολο, γιατί τα πάντα τα νιώθουμε έντονα ως απάτη. Την οποία, φυσικά, την τρέμουμε, όχι απλά την απεχθανόμαστε!

Τι μπορώ να κάνω για να μετριάσω την Καχυποψία μου;

Κάποιοι έχουν επίγνωση για την καχύποπτη στάση τους και κάποιοι άλλοι όχι. Οι τελευταίοι δεν αναγνωρίζουν, ότι ξεφεύγουν. Και μάλιστα θεωρούν την όποια αντίδραση τους φυσιολογικότατη, μιας και είναι απόλυτα πεπεισμένοι ότι έχουν δίκιο. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει μία ελπίδα για αλλαγή, μόλις το άτομο κουραστεί να λειτουργεί κατά αυτόν τον τρόπο και συνειδητοποιήσει πως χάνει τους ανθρώπους από δίπλα του. Εκεί μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί με τον εαυτό του, μήπως κάνει κάτι λάθος.

Στρατηγικές Αντιμετώπισης:

1. Αποδέξου ότι είσαι καχύποπτος:
   Αναγνώρισε, ότι δεν γίνεται όλοι να θέλουν το κακό σου και να καταστρώνουν σχέδια για την συναισθηματική σου εξόντωση. Ναι οι άνθρωποι εξαπατούν και λένε ψέματα. Είναι κάτι, που δεν μπορούμε πάντα να το διακρίνουμε, μέχρι να αποδειχθεί εμπράκτως. Επειδή το φοβόμαστε, αυτό δεν σημαίνει ότι το κάθε τι θα το μεταφράζουμε “εξαπάτηση”. Για παράδειγμα, σου μιλάει ο/η φίλος/η σου χαμηλόφωνα καθώς είναι στην δουλειά του/της; Δεν απάντησε στην κλήση σου άμεσα; Γιατί αυτό να παραπέμπει σε κάτι κακό; Ότι σου κρύβει κάτι;
2. Κάνε μία ενδοσκόπηση, έναν εσωτερικό διάλογο:
   Προσπάθησε να θυμηθείς από πότε ξεκίνησες να αισθάνεσαι τόσο ανασφαλής και να λειτουργείς καχύποπτα με τις συμπεριφορές των ανθρώπων. Θυμήσου γεγονότα, που σου προκάλεσαν αρνητικά συναισθήματα. Όταν πρωτοαισθάνθηκες να χάνεις την εμπιστοσύνη σου στους ανθρώπους νιώθοντας αβοήθητος και πληγωμένος. Κατέγραψε τις σκέψεις σου! Θα σε βοηθήσει, για να βάλεις μία τάξη σε αυτές και να κατανοήσεις καλύτερα τον εαυτό σου!
κλείστε Ραντεβούαπό κοντά ή τηλεδιάσκεψη
3. Ζήτησε την βοήθεια ενός Ψυχοθεραπευτή:
   Θα μπορούσες να ξεκινήσεις το χτίσιμο μίας σχέσης εμπιστοσύνης με έναν θεραπευτή. Είναι μία καλή αρχή, μιας και ο ψυχοθεραπευτής τηρεί το απόρρητο των όποιων πληροφοριών επιθυμείς να παραθέσεις και φυσικά θα σε βοηθήσει να καταλάβεις ακόμα καλύτερα από που πηγάζει η καχυποψία σου και με τι τεχνικές θα καταφέρεις να την αντιμετωπίσεις.
4. Κάνε πρακτική στην ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία:
   Ζήτησε από τους οικείους σου να σου μιλάνε άμεσα και απόλυτα ειλικρινά και εσύ προσπάθησε να επικεντρώνεσαι σε αυτά, που ακούς από εκείνους. Ό,τι δεν καταλαβαίνεις, ρώτησε το. Πριν καταλήξεις σε αυθαίρετα συμπεράσματα, πάρε μία απόσταση και ζήτησε από τον άνθρωπο που σε γεμίζει καχυποψία διευκρινήσεις, χωρίς να τον ειρωνευτείς ή να τον κατηγορήσεις.
5. Επέλεξε να εμπιστεύεσαι τους ανθρώπους:
   Επειδή κάποτε κάποιος σε εξαπάτησε, αυτό δεν σημαίνει ότι θα σε εξαπατήσουν και οι υπόλοιποι άνθρωποι γύρω σου. Μην φέρνεις το παρελθόν στο παρόν και μην ταυτίζεις τους πάντες μεταξύ τους. Είναι άδικο και για σένα και για τους άλλους. Γιατί και εσύ θα μείνεις εντελώς μόνος και οι άλλοι δεν σου φταίνε σε τίποτα. Για παράδειγμα, εάν κάποιος σου πει ότι θα καθυστερήσει να έρθει στο ραντεβού σας, επέλεξε να μην πάει το μυαλό σου ότι κάτι σου κρύβει. Επέλεξε να ρωτήσεις για ποιο λόγο θα γίνει αυτό και εμπιστεύσου την απάντηση που θα πάρεις. Εάν δεν έχεις ξεκάθαρα και αποδεδειγμένα ντοκουμέντα ψέματος, υπενθύμισε στον εαυτό σου, το ότι οφείλεις να εμπιστευτείς!
6. Ενεργοποίησε την Λογική σου:
   Προτού αφήσεις το συναίσθημα της καχυποψίας να εκφραστεί, βάλε την λογική σου να δουλέψει πάνω στο γεγονός, που σε γεμίζει αμφιβολία. Μην λειτουργείς παρορμητικά αφήνοντας το λαβωμένο και παραποιημένο συναίσθημα να βγει. Ρώτησε τον εαυτό σου “Τώρα με τι αποδείξεις μου βγαίνει να κατηγορήσω τον άλλο;”.
7. Επικεντρώσου στα θετικά:
   Αναζητάς συνεχώς μία επιβεβαίωση, ότι δηλαδή έχεις δίκιο που θεωρείς τον κόσμο αναξιόπιστο. Έχεις ποτέ σκεφτεί, ότι ίσως έχεις άδικο; Ότι κάνεις λάθος; Αντί να σκέφτεσαι ότι θα πληγωθείς από τους ανθρώπους, επικεντρώσου στις συμπεριφορές εκείνες, που αποδεικνύουν ότι ο άλλος είναι αξιόπιστος, ότι νοιάζεται πραγματικά για εσένα και αξίζει να βασιστείς πάνω του.
8. Φρόντισε να δουλέψεις πάνω στα καταπιεσμένα σου συναισθήματα:
   Σίγουρα κάποιος, κάτι σε πλήγωσε στο παρελθόν και για αυτό γίνεσαι θηρίο. Έχεις καταπιεσμένο θυμό; Μην τον πετάς σε ανθρώπους, που δεν φταίνε σε τίποτα. Ανέπτυξε λίγο περισσότερο την ενσυναίσθηση σου. Εσύ πως θα ένιωθες, εάν σε κατηγορούσαν άδικα για εξαπάτηση; Εάν σε αντιμετώπιζαν με μισό μάτι; Προσπάθησε να εμπιστευθείς καλύτερα τον εαυτό σου. Να πιστέψεις στις δυνατότητες σου! Να μην χρειάζεται να φοβάσαι και την σκιά σου. Να νιώσεις μεγαλύτερη σιγουριά και για την οξυδέρκεια σου και για την ικανότητα να αντιμετωπίζεις τα πάντα στην ζωή σου.

Κανένας δεν μπορεί να σε ισοπεδώσει, παρά μόνο εάν εσύ είσαι ήδη μέσα σου ισοπεδωμένος και αδύναμος!

Τι είναι το Διπλό Μήνυμα; Όταν λαμβάνουμε συγκεχυμένα μηνύματα, που έχουν τους δύο πόλους μέσα στο περιεχόμενο τους.

“Σου έχω εμπιστοσύνη, αλλά θέλω να έχω και τον έλεγχο στην ζωή σου”, “Μου έλειψες πολύ, αλλά δεν διεκδικώ χρόνο μαζί σου”, “Θέλω να προχωρήσω μπροστά, αλλά μου αρέσει να ασχολούμαι και με το παρελθόν μου”.

Είτε τα διπλά μηνύματα τα λαμβάνουμε από τους άλλους, είτε τα εκπέμπουμε εμείς οι ίδιοι, μας μπερδεύουν και αποτελούν την αιτία προσκόλλησης σε αδιέξοδες καταστάσεις.

Από την εμπειρία μου θεωρώ, ότι τα διπλά μηνύματα μας δίνουν μία ξεκάθαρη απάντηση, ανεξάρτητα από τους λόγους δημιουργίας τους. Ο άνθρωπος, που τα εκφράζει, δηλώνει μία σύγχυση. Μερικές φορές είναι προσποιητή, για αποφυγή της ευθύνης και άλλες φορές δεν έχουμε καν την επίγνωση, ότι βρισκόμαστε σε σύγχυση. Όπως και να έχει, όταν θες και δεν θες ταυτόχρονα κάτι, το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν το θέλεις ξεκάθαρα. Για αυτό και μόνο δεν αξίζει να μπλοκάρουμε, όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με τα διπλά μηνύματα. Το αποδεχόμαστε ως δεδομένο, ότι ο άλλος είναι μπερδεμένος και εάν επιθυμούμε να γνωρίζουμε που πατάμε, καλό θα ήταν να αναζητήσουμε μία αποσαφήνιση από την άλλη πλευρά, για να προχωρήσουμε σε πιο ασφαλή νερά. Εάν δεν καταφέρουμε να λάβουμε την συγκεκριμένη αποσαφήνιση, θα ήταν συνετό να πάρουμε την απόφαση του διαφορετικού προχωρήματος. Όσο και να μην μας βολεύει κάτι τέτοιο, να σκεφτούμε το πόσο επώδυνο και κουραστικό είναι να μένουμε μετέωροι στην μέση του πουθενά.

Επιπλέον, ένα άλλο δύσκολο κομμάτι στην περίπτωση των διπλών μηνυμάτων είναι να τα εντοπίζουμε. Αυτό, φυσικά, προηγείται της αντιμετώπισης τους. Ο παράγοντας, που το δυσκολεύει, είναι τα συναισθήματα μας. Δεν μπορεί να πάει εύκολα το μυαλό μας στην διαπίστωση τους, όταν το άτομο που μας τα εκπέμπει είναι ο γονιός μας, ο σύντροφος μας, τα αδέλφια μας, ο κολλητός μας, γιατί είναι σημαντικά πρόσωπα για εμάς και το συναισθηματικό μας δέσιμο μαζί τους είναι βαθύ. Παρασυρόμαστε και δεν μας εξυπηρετεί να παραδεχθούμε, ότι το άτομο που αγαπάμε τόσο πολύ, δεν ξέρει αν νιώθει κάτι αντίστοιχο και για εμάς. Δεν είναι εύκολο να σκεφτείς, ότι η μητέρα σου που έχει θυσιαστεί για σένα και στέκεται σαν λαμπάδα αναμμένη δίπλα σου, έχει ταυτόχρονα και τάσεις ελέγχου στην ζωή σου και δεν επιθυμεί την αυτονόμηση σου, γιατί δεν έχει νόημα η ζωή της χωρίς εσένα. Ή ο πολυαγαπημένος σου σύντροφος, με τον οποίο έχετε κάνει τόσα όνειρα για το μέλλον σας, δεν είναι εύκολο να παραδεχθείς για εκείνον πως λειτουργεί περισσότερο σαν μονάδα και δεν σε υπολογίζει στην καθημερινότητα σας.

Είναι πολύ σημαντικό να παίρνουμε αποστάσεις, όταν αρχίζουμε και αισθανόμαστε βαθιά μέσα μας μία σύγχυση. Εκεί είναι που θα αναλύσουμε τα συστατικά των μηνυμάτων, που λαμβάνουμε, βάζοντας στον παρανομαστή και τα εξωλεκτικά. Όταν βλέπουμε, ότι υπάρχει μία στοιχειώδης ασυνέπεια σε αυτά που παρατηρούμε από την συμπεριφορά των άλλων, τους καλούμε να τα βάλουμε κάτω και να τα τοποθετήσουμε σε μία σχετική σειρά. Οι ασάφειες προκαλούν και στον πιο δυναμικό άνθρωπο ανασφάλειες και αποσταθεροποιήσεις.

Αυτές και αμέτρητες άλλες παρόμοιες σκέψεις μας βασανίζουν το μυαλό για την αυτονόητη συμπεριφορά και αντίδραση, που προσδοκούμε να δούμε από τους ανθρώπους γύρω μας. Όταν δεν λαμβάνουμε το αυτονόητο, απογοητευόμαστε, θυμώνουμε και επιμένουμε να τροποποιήσουμε τον άλλο, για να μην ματαιωθούμε εντελώς. Μπορούμε, όμως, να μπούμε στο μυαλό του άλλου και να παραβιάσουμε τον προσωπικό του τρόπο σκέψης; Έχουμε το δικαίωμα να επιβάλλουμε την δική μας προσδοκία; Έχουμε όλοι τον ίδιο ηθικό κώδικα; Έχουμε όλοι μάθει να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο; Αυτό που κρίνουμε εμείς ως σωστό, είναι δεδομένο να λειτουργεί έτσι και στους άλλους;

Παγιδευόμαστε στα Αυτονόητα μας! Ξεχνάμε, ότι το αυτονόητο το δικό μας, δεν συνεπάγεται πως θα είναι και για τους άλλους. Για αυτό και πολλές φορές γινόμαστε επικριτικοί, χωρίς να το έχουμε συζητήσει και χωρίς να μπούμε έστω και για λίγο στα παπούτσια των υπολοίπων. Θες να προσφέρεις κάτι; Δώσε το, γιατί μιλάει η ψυχή σου σε αυτό. Γιατί σε εκφράζει, σε αντιπροσωπεύει. Τώρα, εάν δεν λάβεις κάτι αντίστοιχο, εάν δεν εκτιμηθεί και αξιοποιηθεί σωστά κατά την γνώμη σου, εάν ο άλλος ανταποκριθεί με διαφορετικό τρόπο από αυτόν, που έχεις εσύ στο μυαλό σου, να είσαι ανοιχτός να το επεξεργαστείς και να το συζητήσεις μαζί του. Μην γίνεσαι κατακεραυνωτικός απευθείας. Σκέψου, ότι η εμπιστοσύνη, η αγάπη, η εκτίμηση δεν εκφράζεται με έναν τρόπο μόνο. Ο καθένας, ανάλογα με τα βιώματα του, έχει την προσωπική του έκφραση και προβλήματα αντίστοιχα, που ενδεχομένως να τον εμποδίζουν να χειριστεί κάποιες καταστάσεις. Κανένας δεν σου λέει να ανεχθείς πράγματα, που δεν σε καλύπτουν. Αλλά πριν πάρεις την όποια απόφαση, μην ξεχάσεις την παγίδα του αυτονόητου και μην επενδύσεις σε μάταιες προσδοκίες. Δεν μπορεί να σου προσφερθεί πάντα αυτό που επιθυμείς. Νομίζω, σε αυτό το σημείο γίνεται η μεγαλύτερη ζημιά. Στην επιμονή να λάβουμε πάση θυσία αυτό, που έχουμε βάλει στο μυαλό μας. Οι προσδοκίες γίνονται μεγαλύτερες από αυτές, που οι άλλοι μπορούν να ανταποκριθούν και προκειμένου να μην ματαιωθούμε, κάνουμε επίθεση ή δηλητηριάζουμε την ψυχή μας με θυμό, αγανάκτηση και πίκρα.

Συμπέρασμα:

Είναι υγιές για την ψυχή μας να είμαστε αυθεντικοί. Να εκφραζόμαστε και να ζητάμε αυτά, που επιθυμεί το μέσα μας. Θα ήταν πιο ωφέλιμο για εμάς πάνω από όλα και κατ’ επέκταση και για τους ανθρώπους γύρω μας να είμαστε συγκεκριμένοι και αρκετά συνειδητοποιημένοι. Να έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας, ότι ο καθένας από εμάς είναι μοναδικός. Οι άνθρωποι μοιάζουμε μεταξύ μας, αλλά δεν είμαστε ταυτόσημοι. Επομένως, ζητάμε και δεν απαιτούμε. Εκφραζόμαστε με τον τρόπο που αντιπροσωπεύει την δική μας ψυχοσύνθεση, αλλά δεν ξαφνιαζόμαστε εάν δεν γίνει αντιληπτό ή εάν δεν αξιολογηθεί όπως θα αναμέναμε. Συζητάμε και στην συνέχεια επεξεργαζόμαστε. Αναρωτιόμαστε εάν η συμπεριφορά του άλλου μας ταιριάζει. Μπορούμε να βάλουμε λίγο νερό στο κρασί μας; Μπορεί και ο άλλος να κάνει κάτι παρόμοιο; Αυτή είναι η μαγεία της ανθρώπινης σχέσης. Δεν είναι εύκολη! Αλλά είναι διαχειρίσιμη, εφόσον δεν είμαστε απόλυτοι και ο καθένας από εμάς κλειδωμένος στα αυτονόητα του!

Αυτά είναι τα λόγια μίας πολύ ταλαιπωρημένης κοπέλας, που επισκέφθηκε το γραφείο μου, για να δώσει ένα τέλος στον επί χρόνια αυτο-βασανισμό της. Δεν μπορεί να βρει ησυχία πουθενά, γιατί μέσα στο μυαλό της κυριαρχεί το δηλητήριο της Σύγκρισης. Από μικρό κορίτσι δεν έχει ακούσει από τους γονείς της ένα “Μπράβο παιδί μου, αυτό που κάνεις σε κάνει ξεχωριστή και είμαι περήφανος/η για εσένα”. Ναι μεν της δινόταν μία μικρή επιβράβευση με δόση πίκρας και ματαίωσης, μιας και η κόρη του “τάδε” και της “τάδε” κατάφερνε πάντα περισσότερα από εκείνη. Στο σήμερα, όλες οι άλλες κοπέλες στα μάτια της είναι πιο εντυπωσιακές από εκείνη, έχουν καταφέρει περισσότερα πράγματα στα επαγγελματικά τους, έχουν συνάψει σοβαρές και με προοπτική σχέσεις και είναι πιο δυναμικές από εκείνη. Πώς να ανακουφιστεί η ψυχούλα της; Ζει με τον τρόμο της αέναης σύγκρισης του εαυτού της με όλες τις γυναίκες του πλανήτη. Και “ως δια μαγείας” ΠΑΝΤΑ βρίσκει κάτι, που να την κάνει να υστερεί και να καταρρακώνει την ψυχολογία της.

Πόσοι από εμάς δεν έχουμε μεγαλώσει με το μικρόβιο της Σύγκρισης μέσα μας;

Οι γονείς μας πολύ πιθανόν, επειδή και εκείνοι έτσι το είχαν μάθει από τους δικούς τους γονείς, θεωρούσαν σωστό με το να μας παραλληλίζουν με άλλα παιδιά, ότι θα μας έδιναν ένα ισχυρό κίνητρο να πεισμώσουμε για το καλύτερο. Καλή πρόθεση μπορεί να είχαν απέναντι μας, αλλά πού να ήξεραν και εκείνοι ότι λίγο λίγο μας πετσόκοβαν την εμπιστοσύνη στην προσωπικότητα μας. Ένα παιδί μπορεί να πεισμώσει και να χρησιμοποιήσει τον ανταγωνισμό, για να προσπαθήσει ακόμα παραπάνω, αλλά μέσα στην ψυχή του καταγράφεται παράλληλα και η αίσθηση, ότι δεν είναι αρκετό, ότι δεν έχει ικανότητες και πως δεν μπορεί να προσφέρει θαυμασμό για αυτό που πραγματικά είναι.

Το σίγουρο είναι πως κάτι θα λείπει από τον κάθε άνθρωπο και ότι η σπουδαιότητα της κάθε επιτυχίας ή αποτυχίας έχει αποκλειστικά υποκειμενικό και προσωπικό χαρακτήρα. Η επιτυχία του ενός δεν σημαίνει απαραίτητα, ότι θα προσέφερε χαρά σε κάποιον άλλο. Η ομορφιά και η θελκτικότητα ενός ατόμου δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Υπάρχουν και κάποιες κοινωνικές νόρμες αρκετά εσφαλμένες και παραμορφωμένες, που δυστυχώς χρησιμοποιούνται ως “μέτρο σύγκρισης”. Γίνεται, όμως, να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με άλλους με βάση κάποιους κανόνες, που διαμόρφωσαν παραποιημένα οι άνθρωποι, για να βάζουν τις ζωές σε κουτάκια;

Είμαι αυτό που είμαι!

Πάντα θα υπάρχει το κάτι καλύτερο, αλλά και το κάτι χειρότερο. Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε διαφορετικούς ανθρώπους μεταξύ τους. Ο καθένας από εμάς έχει τα δικά του, μοναδικά, ξεχωριστά χαρακτηριστικά, που τον συνδυασμό τους δεν γίνεται να τον βρούμε σε άλλον ή σε άλλη. Μπορούμε να συγκρίνουμε τον χειμώνα με την άνοιξη; Η κάθε εποχή έχει τα προσωπικά της στοιχεία, τα υπέρ και τα κατά. Κάποιοι προτιμούν την μία από τις δύο εποχές. Αυτό δεν μειώνει την αξία και την σπουδαιότητα της άλλης. Το ίδιο ισχύει και με τους ανθρώπους!

Τεράστια λάθη που έγιναν πολλά χρόνια πριν από την οικογένεια μας, επειδή και εκείνοι ήταν και είναι άνθρωποι ατελείς και συγχυσμένοι. Είναι μεγάλο κρίμα να αφήνουμε τον Εαυτό μας παραδομένο μέσα στην δίνη της Σύγκρισης και να μην προσπαθούμε στην ενηλικίωση μας να βάλουμε τα πράγματα στην δική μας θέση. Αυτή που ταιριάζει περισσότερο στην δική μας κοσμοθεωρία και όχι μέσα στα κόμπλεξ των άλλων. Αλλάζει η φτιαξιά του ανθρώπου, αρκεί να το θέλει πραγματικά ο ίδιος και να έχει κουραστεί να ζει μέσα στο παιδικό του κοστούμι!

Για παράδειγμα: Ξέρουμε ότι η σχέση μας περνάει μία κρίση. Ή εμείς ατομικά αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στο “σχετίζεσθαι” με τους άλλους ανθρώπους. Θέλουμε να λυτρωθούμε μία και καλή από αυτό, που μας βασανίζει; Φυσικά και η πρώτη απάντηση θα είναι θετική. Αναρωτιόμαστε με ποιο τρόπο. Φίλοι μας, αγαπημένοι συγγενείς ή ακόμα και ένας ψυχολόγος μπορούν να μας φωτίσουν τις βλάβες, που υπάρχουν στην προσωπικότητα και στην συμπεριφορά μας. Τι είναι αυτό ακριβώς, που δεν μας βοηθάει, για να ανακουφιστούμε. Για να αλλάξει, όμως, όλο αυτό χρειάζεται επίμονη και υπομονετική προσπάθεια από εμάς τους ίδιους.

Αρχικά, αυτό που πρέπει να έχουμε ως κανόνες μέσα μας είναι:

1. Εάν έχουμε κουραστεί πραγματικά με “κάτι”, θα πρέπει να επιλέξουμε με ποιον τρόπο θέλουμε να κινηθούμε μέσα από αυτό. Δύο επιλογές έχουμε. Είτε να συνεχίσουμε να κουραζόμαστε και να ταλαιπωρούμαστε γκρινιάζοντας για αυτό, είτε να αποφασίσουμε την Αλλαγή. Την προσπάθεια, δηλαδή, να απομακρυνθούμε από την τοξικότητα.
2. Εάν πάρουμε την απόφαση της Αλλαγής, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την δυσκολία αυτής. Όταν έχουμε συνηθίσει σε ένα “αρρωστημένο” pattern για πολύ καιρό, δεν είναι απλή και αυτονόητη η μετάβαση στην υγεία. Πολλά πράγματα από τον τρόπο σκέψης, μέχρι και τον τρόπο συμπεριφοράς είναι βαθιά χαραγμένα μέσα μας, τυπωμένα στο “πετσί” μας. Αυτά για να βγουν και να τροποποιηθούν, απαιτείται μία καθημερινή μάχη με τον “παλιό εαυτό μας”.
κλείστε Ραντεβούαπό κοντά ή τηλεδιάσκεψη
3. Οι Αλλαγές δεν ολοκληρώνονται γρήγορα και όταν συμβούν δεν σημαίνει, ότι εγκαθιδρύονται από μόνες τους. Να φοβάστε ό,τι αλλάζει γρήγορα και ριζικά ταυτόχρονα. Η Αλλαγή για να είναι ουσιαστική και όχι αντιδραστική-επιφανειακή απαιτεί χρόνο. Για να αλλάξεις κάτι, πρέπει να επεξεργάζεσαι και να κατανοείς αρκετά τον εαυτό σου. Επιπλέον, όταν καταφέρεις την Αλλαγή, αυτή δεν παραμένει, εάν επαναπαυτείς.
4. Για να έχουμε δυνατή Αυτοεκτίμηση, θα πρέπει να ξεβολευτούμε από τις συναισθηματικά βαλτωμένες καταστάσεις. Η παραμονή μας σε αυτές οδηγεί στην Αυτολύπηση, που μόνο δύναμη δεν μας δίνει, αλλά μας τσεκουρώνει ό,τι μας έχει απομείνει από αυτοσεβασμό και αξιοπρέπεια. Η Αυτολύπηση, βέβαια, έχει και ένα δευτερογενές όφελος. Το να συγκεντρώνουμε την προσοχή και το ντάντεμα από τους γύρω μας. Μην ξεχνάτε, όμως, ότι υπάρχει και η πιθανότητα να κουράσετε τον περίγυρο σας και να πετύχετε την μοναξιά και όχι το ενδιαφέρον.
5. Πρέπει να έχουμε καλή συναισθηματική μνήμη, για να μην ξεχνάμε ποτέ τον στόχο της προσπάθειας μας. Πολλές φορές η “αμνησία” έχει να κάνει με την λεγόμενη Συναισθηματική Τεμπελιά, που μας πιάνει στα δύσκολα. Επί τούτου ξεχνάμε ό,τι οφείλουμε να κάνουμε για τον εαυτό μας, γιατί αυτό κοστίζει, μας φέρνει αντιμέτωπους με φόβους και ανασφάλειες. Η λεγόμενη αντίσταση στην αλλαγή και η άρνηση της πραγματικότητας.
6. Ας ξεχάσουμε ως ενήλικες το βολικό σκέπασμα από την μητέρα μας. Τώρα πια δεν μπορούμε να κρυφτούμε πίσω από το απυρόβλητο της παιδικής ηλικίας. Εμείς έχουμε το μαχαίρι, εμείς και το καρπούζι. Δεν μπορούμε να βασίζουμε την καλυτέρευση μας αποκλειστικά σε τρίτους. Κανένας δεν οφείλει να μας το κάνει βολικό όλο αυτό. Εμείς και μόνο εμείς έχουμε την ευθύνη για την πορεία της ζωής μας! Δεν φταίνε ούτε οι γονείς, ούτε ο κακός κόσμος εκεί έξω! Όποιος απλά επιρρίπτει ευθύνες σε άλλους και δεν αλλάζει ο ίδιος την δική του ζωή, αυτός και θα μείνει στάσιμος στα ίδια και τα ίδια, μη ικανοποιημένος ούτε από τον εαυτό του, ούτε από κανέναν άλλο.